آیا پیش تیمارهای فیزیکوشیمیایی می‌توانند جوانه‌زنی و خواب بذور تلخه بیان را بهبود بخشند؟

علی اصغر علیلو و سید حمید مصطفوی

چکیده

به منظوربررسی اثر پیش تیمارهای مختلف روی جوانه‌زنی بذور تلخه‌بیان، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در سال 1391 در دانشگاه مراغه، ایران، اجرا گردید. به منظور از بین بردن خواب فیزیکی، بذور در معرض تیمارهای خراش‌دهی مکانیکی، اسیدسولفوریک (65%) به مدت 15 دقیقه و اسید سولفوریک (65%) به مدت 30 دقیقه قرار گرفتند. همچنین بااضافه کردن محلول‌های آب مقطر، عصاره گل اشباع خاک، نیترات پتاسیم (34 میلی‌گرم بر لیتر)، اسید جیبرلیک (20 پی پی ام) و نیترات پتاسیم (34 میلی‌گرم بر لیتر) + اسید جیبرلیک (20 پی پی ام) به بستر کشت، وجود خواب فیزیولوژیکی بذورآزمون گردید. نتایج نشان داد که درصد جوانه‌زنی، وزن تر گیاهچه، وزن خشک گیاهچه، وزن تر دانه، وزن خشک دانه  و تحرک ذخایر بطور معنی‌داری تحت تاثیر تیمارهای خراش‌دهی قرار گرفتند، در حالیکه اثر محلول‌های کشت روی صفات ذکر شده از لحاظ آماری معنی‌دار نبود. در بین تیمارهای خراش‌دهی، اسید سولفوریک (65%) به مدت 30 دقیقه درصد جوانه‌زنی بذر را از 22/2% تا 66/81% بهبود بخشید. هر چند سایر تیمارها در مقایسه با شاهد اثر جزیی روی درصد جوانه‌زنی داشتند. خراش‌دهی با اسید سولفوریک ویژگی‌های گیاهچه را بهبود بخشید و بیشترین مقادیر از اسید سولفوریک (65%) به مدت 30 دقیقه حاصل شد. در نتیجه، به نظر می‌رسد که اولین عامل کنترل کننده‌ی جوانه زنی تلخه بیان در پوسته بذر قرار گرفته و خراش‌دهی با اسید سولفوریک (65%) به مدت 30 دقیقه توانست به راحتی این محدودیت و خواب بذر را حذف کند.

کلید واژه ها: تلخه بیان،جوانه زنی، خراش دهی، خواب، رشد گیاهچه 

download-pdf1