ریزازدیادی ارس (Juniperus polycarpos): بهینه سازی پیش تیمارهای استریلیزاسیون سطحی می تواند نقش اصلی در جلوگیری از آلودگی و قهوه ای شدن ریزنمونه های انتهایی ایفا کنند

محمد مومنی، ابراهیم گنجی مقدم، احمد اصغرزاده، هاشم کاظم زاده بنه 

چکیده

ارس گونه Juniperus polycarpos  قادر به رشد در سخت ترین شرایط ژئولوژی، کلیماتولوژی و هیدرولوژی می باشد. پوکی بذر، از بین رفتن جنین و رکود بذر مشکلاتی هستند که استفاده از تکنیک های بیوتکنولوژی به منظور تکثیر رویشی درون شیشه ای گونه مذکور ارس مجاب می کند. بدست آوردن کارایی بالای استریلیزاسیون سطحی به منظور جلوگیری از آلودگی و قهوه ای شدن ریزنمونه ها جهت موفققیت در مرحله آغازی ریزازدیادی ارس ضروری است. از اینرو، اثرات فرمولیته شده هیپوکلریت سدیم، کلریت جیوه و اتانول به عنوان تیمارهای استریلیزاسیون سطحی بروی ریزنمونه های شاخه انتهایی ارس بررسی گردید. استریلیزاسیون سطحی بهینه شده اثر معنی داری بر کاهش آلودگی و قهوه ای شدن ریزنمونه های انتهایی داشت (P<0.01). نتایج نشان داد که تیمارهای استریلیزاسیون سطحی از آلودگی میکروبی و قهوه ای شدن  ممانعت نمود که می تواند بوسیله تیمارهای اولیه بهینه شده کلریت جیوه محدود شوند. زمان و غلظت بهینه شده هیپوکلریت سدیم نه تنها اثر ممانعت کنندگی واضحی روی آلودگی و قهوه ای شدن ریزنمونه ها نداشت بلکه توسعه قهوه ای شدن در محیط کشت همانند تیمار شاهد تسریع یافت. آن مشخص گردید که استریلیزاسیون کلریت جیوه اثر تمایز یا موثرتری نسبت به هیپوکلریت سدیم در کاهش آلودگی یا قهوه ای شدن داشت. در مقابل، کمترین میزان آلودگی و قهوه ای شدن محیط کشت و ریزنمونه ها بوسیله تیمار استریلیزاسیون فرمولیته شده کلریت جیوه انجام پذیرفت. بنابراین، نتایج توصیه می کند که در کشت بافت گیاهی اگر هدف ریزازدیادی گونه Juniperus polycarpos  ارس باشد، از بین بردن قهوه ای شدن یا داشتن گیاه عاری از آلودگی می تواند با استفاده از کلریت جیوه فرمالیته شده (اتانول 70%- آب مقطر استریل- کلریت جیوه 1/0 % به مدت 3 دقیقه-آب مقطر استریل) به عنوان استریلیزاسیون سطحی در مرحله آغازی بدست آید

کلید واژه ها:استریلیزاسیون سطحی، قهوه ای شدن، هیپوکلرابد سدیم

download-pdf1