بررسی رابطه بین آگاهی کشاورزان از سازمان‎های مردم نهاد محیط‎زیستی و رفتار آنها در حفاظت منابع آب: یک تحلیل جدول توافقی

بیژن ابدی

چکیده

 تحقیقات گسترده‌ای پیرامون رابطه بین آگاهی‌های اکولوژیکی (محیط زیستی) و رفتار حفاظت وجود دارد. ولی شواهدی کمی پیرامون لایه‎های آگاهی از سازمان‎های محیط‎زیستی (نظیر سازمان‎های مردم نهاد محیط‌زیستی) در بخش کشاورزی وجود دارد. به همین دلیل، تحقیق حاضر به کمک داده‎های غیر آزمایشی به بررسی رابطه بین آگاهی کشاورزان از سازمان‌های مردم نهاد محیط‎زیستی و رفتار حفاظت آنها از منابع آب پرداخته است. جمعیت مورد مطالعه تحقیق حاضر کلیه کشاورزان حوضه آبریز جنوبی دریاچه ارومیه بودند (23750 ≈ N) که نمونه‌ای متشکل از 368 نفر از آنها با کمک ابزار پرسشنامه پیمایش شدند. پیش از انجام تحقیق در مقیاس بزرگ، این ابزار توسط گروهی از محققان و صاحب نظران در رشته ترویج و آموزش کشاورزان بازبینی و روایی صوری آن تأیید شد. پایایی شاخص رفتار حفاظت منابع آب نیز پس از انجام یک مطالعه راهنما و با کمک روش آلفای کرونباخ سنجش و تأیید شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل جدول توافقی و آماره کای اسکوئر همراه با سنجه‏ های فای (Phi) و کرامرز وی (Crammer’ V) استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد که لایه‌هایی از آگاهی نظیر آگاهی از چیستی سازمان‌های مردم نهاد محیط ‎زیستی، آگاهی از وجود این سازمان‌ها در منطقه، آگاهی از وظایف و حیطه کاری و همچنین آگاهی از دست اندرکاران این سازمان همبستگی معناداری با رفتار حفاظت از منابع آب دارند. در بخش نتیجه گیری نیز توصیه می‎گردد که دست اندرکاران سازمان‌های مردم نهاد محیط‎ زیستی، آگاهی کشاورزان را پیرامون این سازمان‌ها ارتقا دهند تا از این طریق کشاورزان بتوانند در حل بحران منابع آب شرکت نمایند و گام‎های اساسی را در احیای دریاچه ارومیه بردارند.

کلید واژه ها: آگاهی، حفاظت منابع آب، سازمان های مردم نهاد، دریاچه ارومیه   

download-pdf1